De Souplessemethode: Verheul als vertrekpunt

Wie zich verdiept in de Methode Verheul, komt vroeg of laat de naam Klaas Lok tegen. En wie vervolgens verder zoekt, stuit bijna vanzelf op de Souplessemethode.

Dat is niet vreemd. Lok trainde bij het Utrechtse Phoenix en maakte daar de trainingsaanpak van Herman Verheul van dichtbij mee. De ontspannen intervallen, het ruime actieve herstel en de aandacht voor een soepele manier van lopen zouden een belangrijke basis vormen voor zijn eigen ontwikkeling als atleet én voor de trainingsmethode die hij later zelf zou beschrijven.

Toch is het te eenvoudig om Methode Verheul en Souplessemethode als twee namen voor hetzelfde te beschouwen.

De wortels liggen bij Verheul. De verdere uitwerking is van Klaas Lok.

Van Phoenix naar de Souplessemethode

Toen Lok bij Phoenix met Verheul kennismaakte, was diens trainingsaanpak bepaald niet vanzelfsprekend. Veel hardlopers waren gewend aan een combinatie van duurlopen en stevige tempotrainingen. Verheul koos een andere weg. Hij liet zijn atleten veel met ontspannen intervallen werken en besteedde veel aandacht aan herstel, loopbeweging, gymnastiek en souplesse.

Lok heeft later beschreven dat hij aanvankelijk sceptisch tegenover die manier van trainen stond. Zijn ervaringen als atleet veranderden zijn kijk erop. In de loop der jaren ging hij de aanpak bovendien aanpassen en verder uitwerken.

Daar ontstond uiteindelijk de Souplessemethode uit.

In 2005 beschreef Lok zijn trainingsvisie uitgebreid in zijn boek Het Duurloopmisverstand. De titel maakt al duidelijk waar een belangrijk verschil met veel traditionele trainingsschema's ligt: de rustige, aaneengesloten duurloop krijgt een veel minder centrale plaats.

Een duurloop in stukjes?

Op zijn eigen website omschrijft Lok de Souplessemethode als een trainingsmethode waarin ontspannen hardlopen centraal staat. De basis bestaat voornamelijk uit intervaltraining: snellere stukken worden afgewisseld met rustig lopende herstelstukken.

Daarbij moet je bij het woord interval niet onmiddellijk denken aan een training waarbij iedere herhaling zo hard mogelijk wordt gelopen. Juist het woord souplesse is belangrijk. De snellere gedeelten worden beheerst gelopen en het herstel maakt deel uit van de training.

Je zou zo'n training daarom ook kunnen bekijken als een duurloop die in stukken is verdeeld. In plaats van een lange afstand voortdurend in ongeveer hetzelfde tempo te lopen, wisselen tempo en herstel elkaar af.

Dat is een gedachte die duidelijk verwant is aan Verheul.

Maar Lok heeft die gedachte verder uitgewerkt tot een eigen trainingssysteem, met trainingsschema's en richtlijnen voor verschillende afstanden en niveaus. Zijn methode is bedoeld voor een breed spectrum, van beginnende lopers tot wedstrijdatleten en marathonlopers.

200, 400, 1000 en ook 100 meter

Wie de trainingsvormen naast die van Verheul legt, herkent onmiddellijk veel.

De 200, 400 en 1000 meter spelen ook binnen de Souplessemethode een belangrijke rol. Tussen de herhalingen wordt actief hersteld. Bij de langere intervallen gebruikt Lok onder meer 800 meter herstel na een 1000 meter, terwijl bij de oorspronkelijke Methode Verheul ook een volledige 1000 meter herstel werd gelopen.

Ook korte herhalingen over 100 meter kregen bij Lok een plaats. Daarmee zien we meteen waarom het nuttig is beide methoden niet op één hoop te gooien. Het basisidee mag verwant zijn, de praktische uitwerking veranderde.

Dat geldt ook voor andere onderdelen van de training. De Souplessemethode is niet simpelweg een oud Phoenix-schema dat tientallen jaren later opnieuw werd afgedrukt. Lok maakte er een methode van die hij vanuit zijn eigen ervaring als atleet en trainer verder ontwikkelde.

Niet: duurlopen zijn verboden

De titel Het Duurloopmisverstand kan gemakkelijk de indruk wekken dat binnen de Souplessemethode helemaal geen plaats bestaat voor duurtraining. Zo zwart-wit is het niet.

Lok beschrijft zelf dat de souplesse-intervaltraining kan worden aangevuld met duurlooptraining en, afhankelijk van wedstrijdafstand, niveau en ambitie, eventueel zwaardere tempotraining. De verhouding verschilt dus per loper en per doel.

Wel is duidelijk dat hij vraagtekens zet bij de vanzelfsprekendheid waarmee lange duurlopen in veel traditionele schema's een hoofdrol krijgen. In zijn visie moet ontspannen intervaltraining veel meer van het werk overnemen.

Dat maakt de Souplessemethode interessant, maar het levert ook vragen op die we op LoopMee niet uit de weg willen gaan.

Wat weten we bijvoorbeeld uit modern onderzoek over veel extensieve intervaltraining? Wat gebeurt er met trainingsbelasting en herstel? Hoe verhoudt deze aanpak zich tot trainingsmodellen waarin juist veel rustige duurkilometers worden gemaakt? En gelden dezelfde uitgangspunten voor een 5-kilometerloper als voor iemand die een marathon voorbereidt?

Dat zijn vragen waarop we in volgende artikelen terugkomen.

Verheul is Verheul, Lok is Lok

Misschien is dit voorlopig het belangrijkste onderscheid.

Herman Verheul ontwikkelde bij Phoenix zijn eigen manier van trainen. Klaas Lok was een van de atleten die daarmee werkte, nam belangrijke uitgangspunten mee en ontwikkelde die later verder.

De Souplessemethode draagt daardoor duidelijk het DNA van Verheul. Ontspannen lopen, intervaltraining, actief herstel en aandacht voor een soepele loopbeweging zijn herkenbare verbindingen.

Maar wie alles wat Lok later ontwikkelde automatisch aan Herman Verheul toeschrijft, schrijft achteraf een deel van Loks werk bij Verheul op het bord. En omgekeerd missen we iets van de oorspronkelijke Methode Verheul wanneer we die alleen bekijken door de latere uitwerking van Lok.

Op LoopMee willen we die twee daarom naast elkaar laten bestaan.

Niet als concurrerende trainingsmethoden waarvan er uiteindelijk één moet winnen, maar als twee hoofdstukken uit dezelfde trainingsgeschiedenis.

En juist doordat we de verschillen zichtbaar houden, kunnen we beter begrijpen wat beide trainers eigenlijk bedoelden wanneer ze dat ene woord zo belangrijk maakten:

souplesse.